Изборите во Унгарија: Победа на Виктор Орбан би била добра вест за Европа, пишува Геролф Анеманс од групата „Патриоти за Европа“ во Европскиот парламент, во авторски текст за Euronews. Анеманс смета дека Орбан станал симбол на отпор кон централизацијата.
Можеби звучи парадоксално во круговите на врвот во Брисел, но победа на Орбан би била добра вест за Европа. Малку европски избори предизвикуваат толку коментари надвор од своите граници како оние во Унгарија.
Орбан стана симбол на отпор кон централизацијата
Виктор Орбан не е само уште еден национален лидер кој бара повторно да биде избран. Всушност, тој стана симбол на отпор кон централизацијата. Тој стана симбол на патриотската алтернатива на федералистичкиот проект на Фон дер Лајен. Затоа нова победа на Орбан би имала значење и надвор од Унгарија.
Комисијата на Фон дер Лајен брзо ја проширува самата идеја и концепт на европска соработка до нејзините граници. Надлежностите од договорите се нарушуваат во голем обем. Не само што Унијата е трансформирана во воен сојуз, туку ова пречекорување на овластувањата секојдневно се гледа во области како образование, здравство и социјално домување.
Победа на Орбан би зачувала клучно упориште во Советот
Ова е придружено со проширување на (повеќегодишниот) буџет, можеби со надеж дека акумулацијата на долг ќе доведе до „хамилтонов момент“ и неизбежно создавање на централизирана европска држава. Освен излез, постојат само две можности за спротивставување на ова проширување на моќта на Фон дер Лајен: или мнозинство за недоверба против неа (шок-терапија), или целосна побуна во Советот каде што државите-членки сè уште имаат збор во постојните институции. Затоа, победа на Орбан на унгарските избори пред сè значи зачувување на клучно упориште во Советот.
Унгарските гласачи имаат илјада причини да му ја доверат власта на Орбан
Потенцијалната победа на Орбан низ Европа ќе се чита не само како пресуда за една влада, туку како продолжение на визија за идната европска соработка. Секако, патриотската алтернатива има уште многу можности и во блиска иднина да влезе во Советот и да формира коалиција однатре. Не само француските избори следната година, туку и други би можеле да ја променат рамнотежата, како што неодамна видовме во Прага и Братислава.
Но јасно е дека ненадејното исчезнување на Виктор Орбан ќе биде интерпретирано од федералистичкиот камп како победа или како удар за патриотската кауза. Ако унгарските гласачи повторно одлучат да му ја доверат власта на Орбан, а имаат илјада причини за тоа, особено поради миграцијата од која се поштедени, таа одлука носи поинаква политичка легитимност.
ЕУ е создадена за соработка меѓу нации
Европската Унија не може кредибилно да тврди дека ја брани демократијата, додека третира одредени изборни резултати како сомнителни само затоа што не се усогласени со идеолошките ставови на бриселскиот мејнстрим. Ова не е одбрана на секоја политика во Будимпешта. Ова е одбрана наоосновен европски принцип: Унијата е составена од држави-членки чии влади ја добиваат својата власт од сопствените граѓани.
Европската интеграција никогаш не требало да го замени тој извор на легитимитет. Таа требало да организира соработка меѓу демократски нации, а не да создаде хиерархија во која националните мандати важат само ако се усогласени со централните преференции.
Затоа унгарскиот случај е важен. Тој тестира дали ЕУ може да живее со внатрешна различност. Ако Унијата прифаќа различност само кога таа различност е симболична, но реагира остро кога таа влијае на прашања на суверенитет и надлежности, тогаш Европа ризикува да го стесни демократскиот простор што тврди дека го штити.
Политичката различност не е дефект на европскиот проект
Значењето на Орбан не е само во тоа што тој го претставува за Унгарија, туку и во тоа што неговиот реизбор би значело за Европа. Тоа би потсетило дека политичката различност не е дефект на европскиот проект, туку дел од неговата уставна реалност. Европа во која либерали, конзервативци, федералисти или суверенисти можат да победуваат на избори е поздрава од онаа во која само една идеолошка група се смета за прифатлива.
ЕУ со текот на времето станала сè повеќе политичка групација. Во таков систем, изборните сигнали од земјите-членки стануваат уште поважни. Кога гласачите постојано избираат влади што го предизвикуваат правецот на интеграцијата, правилниот одговор не е морална паника или административно казнување, туку политичко преиспитување. Победа на Орбан би била корисна корекција во тонот.
„А ла карт“ Европа е поевропска од еден задолжителен мени
Премногу често дебатата за Унгарија сугерира дека плурализмот е добредојден само додека не стане суштински. Но вистински плурализам значи прифаќање дека нациите можат да избираат различни рамнотежи меѓу интеграција и автономија, меѓу заеднички правила и национална дискреција.
Европа не станува посилна со изолирање на гласачите чија изборна волја не се вклопува во федералистичкиот модел на централизирано обединување. Таа станува посилна кога докажува дека е доволно широка за да издржи несогласување без тоа да го претвори во криза на легитимитет.
Европа што ги почитува демократските избори на своите нации не е послаба — таа е полегитимна. „А ла карт“ пристапот веројатно е поевропски од наметнување на едно исто мени за сите.
