Пишува: Дејан Донев за Курир.мк
Во Соединетите Американски Држави, Канада и Мексико пристигна вистинска парада на тренерски имиња со огромен углед во клупскиот фудбал.
Една од главните тенденции пред Светското првенство 2026 беше селекциите да бараат тренери со трофеи, авторитет и искуство од секојдневната работа во најсилните клубови. Не класични селектори, туку луѓе навикнати да победуваат од недела во недела.
Бразил, во потрага по шестата светска титула, му се довери на Карло Анчелоти – човекот на Лигата на шампионите, единствениот кој ги освоил првенствата во петте најсилни европски лиги.
Англија, во обид конечно да го надмине вечниот статус на „речиси шампион“, го донесе Томас Тухел, европски првак со Челси, финалист со Пари Сен Жермен и освојувач на Бундеслигата.
Германија се обиде да ги заборави последните разочарувања со Јулијан Нагелсман, младиот тренерски гениј. Соединетите Американски Држави, за своето големо фудбалско лето, му дадоа милионски договор на Маурисио Покетино, финалист во Лигата на шампионите со Тотенхем и шампион на Франција.
Мундијалот беше вистинска колекција на клупски трофеи сместени на репрезентативните клупи.
Селекторите на 48-те репрезентации заедно имаа освоено повеќе од 70 национални првенства. Во нивните биографии имаше титули од Мексико, Јужна Кореја, Чешка, Белгија, Швајцарија, Австрија, Шпанија, Италија, Франција, Англија, Германија, Холандија, Јапонија, Египет, Иран, Аргентина, Данска, Австралија, Мароко и многу други земји.
Тука беа и осум трофеи во Лигата на шампионите, бројка која во голема мера ја „надува“ Анчелоти со својата неверојатна колекција европски круни.
Покрај него, европски шампион беше и Тухел со Челси, Тони Поповиќ ја освои азиската Лига на шампионите со Вестерн Сиднеј Вондерерс, а Хавиер Агире триумфираше во КОНКАКАФ со Монтереј.
Имаше тренери со минато во Барселона, Реал Мадрид, Милан, Јувентус, Баерн, Ајакс, Бенфика, Спортинг, Борусија Дортмунд, Тотенхем, Бока Јуниорс и многу други гиганти.
А сепак, на крајот, светската титула ќе ја освои или Лионел Скалони или Луис де ла Фуенте.
Скалони нема ниту еден натпревар како главен тренер на сениорски клуб.
Де ла Фуенте никогаш не водел екипа во прва или во втора лига.
Тоа е триумф на репрезентативните луѓе. На тренерите изградени во федерациите. На луѓето кои го познаваат националниот систем одвнатре.
Клупските великани останаа без финале
Долго време светските првенства ги освојуваа тренери со големо клупско минато.
Еме Жаке, трикратен шампион на Франција со Бордо, ја одведе Франција до титулата во 1998 година.
Луис Фелипе Сколари, освојувач на бројни трофеи со Гремио и Палмеирас, славеше со Бразил во 2002 година.
Марчело Липи, петкратен шампион на Италија и освојувач на Лигата на шампионите со Јувентус, беше светски првак во 2006 година.
Висенте дел Боске, двократен европски шампион со Реал Мадрид, ја предводеше Шпанија до светскиот врв во 2010 година.
Потоа циклусот се промени.
Јоаким Лев од помошник на Јирген Клинсман стана селектор и ја освои титулата во 2014 година.
Дидие Дешам ја освои светската титула во 2018 година со значително клупско искуство зад себе, но неговиот пример денес повеќе е исклучок отколку правило.
Во 2022 година славеше Скалони, а во 2026 година или повторно ќе ја освои титулата, или ќе му ја предаде на друг селектор изграден во репрезентативниот систем – Луис де ла Фуенте.
Де ла Фуенте – човекот кој го продолжи шпанскиот модел
Периодот по златната генерација не беше лесен за Шпанија.
По светската титула во 2010 и европските круни во 2008 и 2012 година, следуваа неуспеси. Испаѓање во групната фаза во 2014 година, рана елиминација на Европското првенство 2016 и ново разочарување во Русија во 2018 година.
Луис Енрике донесе енергија, карактер и агресивност. Шпанија стигна до полуфиналето на Европското првенство 2020, но неуспехот на Светското првенство 2022 и елиминацијата од Мароко го означија крајот на неговиот мандат.
Неговиот наследник беше човек од системот.
Наместо звучно странско или клупско име, Шпанската фудбалска федерација реши уште посилно да се потпре на сопствениот идентитет и на моделот кој ја претвори „црвената фурија“ од вечен губитник во светска сила.
Клупската кариера на Луис де ла Фуенте е скромна.
Работел во младинските категории на Севилја и Атлетик Билбао, а највисокото ниво на кое водел сениорски тим бил третолигашкиот Алавес во сезоната 2011/12.
Во федерацијата пристигна во 2013 година.
Ги водеше селекциите до 19 и до 21 година, а беше и селектор на олимпискиот тим во Токио.
Го познава системот. Го познава методот. А најважно од сè – ги познава играчите.
Дури 16 од 26-те фудбалери повикани за овој Мундијал освоиле младински континентални титули или олимписки медали.
Голем дел од нив токму со Де ла Фуенте.
Во 2015 година стана европски првак до 19 години со Родри, денешниот капитен, со Микел Мерино и Унаи Симон.
Во 2019 година ја освои европската титула до 21 година со Фабијан Руиз, Дани Олмо и Микел Ојарзабал.
Во олимпискиот тим што освои сребро во Токио беа Унаи Симон, Ерик Гарсија, Марк Кукуреља, Мартин Зубименди, Микел Мерино, Дани Олмо, Педри и Ојарзабал.
Тоа не е случајност. Тоа е јасна линија на континуитет.
Де ла Фуенте не ја наследи само шпанската репрезентација. Тој со години учествуваше во создавањето на генерацијата која денес ќе се бори за светската титула.
Скалони – привременото решение кое стана симбол
Аргентина по Светското првенство 2018 беше во хаос.
Лионел Меси и дел од водечките фудбалери ја напуштија Русија разочарани и без верба во репрезентативниот проект.
Мандатот на Хорхе Сампаоли беше катастрофален, а Аргентинската фудбалска федерација беше обвинувана за аматеризам, организациски пропусти, финансиски проблеми и недостиг од каков било јасен правец.
Требаше некој само привремено да ја води репрезентацијата на договорените пријателски натпревари по Мундијалот.
Изборот падна на најевтината и најдостапната опција.
На помошникот на Сампаоли кој веќе имаше договор со федерацијата и одредено искуство со младите селекции – Лионел Скалони.
Така, речиси случајно, Скалони ја доби првата работа како главен тренер во сениорскиот фудбал.
Наместо да се исплаши од задачата, тој се опкружи со луѓе на кои им веруваше. Со Роберто Ајала, Валтер Самуел и, пред сè, со Пабло Аимар.
Токму Аимар беше клучен во првата и најважна задача – да го убеди Меси да остане во репрезентацијата.
Меси растеше обожавајќи го Аимар. Беше организиран видеоповик меѓу Скалони, Аимар и Меси, на кој стручниот штаб му ја објасни идејата за обнова на тимот, но со него како лидер и главна точка на колективот.
Меси го прифати проектот.
Потоа започна создавањето на новата Аргентина.
Основната идеја беше враќање кон она што Аргентинците го нарекуваат „нашето“ – нивниот фудбалски ДНК.
Многу играчи во средниот ред. Фудбалери кои се приближуваат до топката. Кратки комбинации. Дриблинг. Креативност. Течност во играта.
А во центарот на сето тоа – Меси.
Копа Америка 2019 донесе добри сигнали и му даде време на проектот.
Копа Америка 2021, освоена против Бразил на „Маракана“, беше ослободување. Прва титула за Аргентина по 1993 година и прва голема репрезентативна круна за Меси.
Потоа следуваше светската титула во 2022 година, новата Копа Америка во 2024 и уште едно мундијалско финале во 2026 година.
Јадрото на тимот остана речиси непроменето.
Од составот од 2019 година и денес се тука Меси, Лаутаро Мартинез, Родриго де Пол, Леандро Паредес, Николас Таљафико и Николас Отаменди.
Скалони пристигна случајно, но остана благодарение на јасната идеја и резултатите.
Го претвори хаосот во стабилност. Невербата во заедништво. А репрезентацијата во победничка машина.
Финале на двајца селектори без големо клупско минато
Скалони и Де ла Фуенте немаат биографии какви што имаат Анчелоти, Тухел, Покетино или Нагелсман.
Немаат долги списоци на клупски трофеи. Немаат сезони во најсилните европски лиги. Немаат стотици натпревари на клупите на гигантите.
Но, имаат нешто што можеби е уште поважно во репрезентативниот фудбал.
Ги познаваат играчите, културата, системот и идентитетот на своите земји.
Скалони ја обнови Аргентина и ја претвори во генерација која постојано стигнува до финалиња.
Де ла Фуенте со години ги создаваше играчите кои сега ги води на најголемата сцена.
Затоа финалето меѓу Аргентина и Шпанија не е само судир на две големи фудбалски сили.
Тоа е и доказ дека во репрезентативниот фудбал не победува секогаш најпознатиот тренер.
Понекогаш победува човекот кој најдобро го разбира системот.
