Додека вештачката интелигенција го менува начинот на кој работиме и создава страв дека многу работни места би можеле да исчезнат, европскиот пазар на труд покажува поинаква слика.

Најголемиот проблем на компаниите повеќе не е недостатокот на работни места, туку недостатокот на луѓе кои можат да ги пополнат, објавува BIZlife.

Од индустриски работници до ИТ специјалисти, од здравствени работници до наставници – Европа во 2026 година не бара само „работни места на иднината“, туку и луѓе кои ќе ја одржат економијата во функција денес.

Според анализата на BestBrokers, врз основа на податоци од Евростат и европската мрежа за вработување EURES, работодавците низ Европа огласиле повеќе од 10 милиони слободни работни места помеѓу април 2025 година и март 2026 година.

Најбараната група занимања биле технички работници – за нив биле отворени дури 731.953 позиции, што им го донесе првото место на европската листа на барани професии.

Иако вештачката интелигенција, програмерите и дигиталните вештини беа главна тема на разговор во последниве години, податоците покажуваат дека европската економија има многу поширок проблем.

Најголемата побарувачка не е за инженери за вештачка интелигенција, туку за луѓето кои ги прават, поправаат, градат и управуваат со системите без кои економијата не може да функционира.

По техничките работници, најбарани се:

-административни и канцелариски специјалисти – 630.033 отворени работни места,
-работници во металната и машинската индустрија – 596.701,
-оператори на машини и постројки – 522.808,
-возачи и транспортни работници – 519.386.

Заедно, овие професии сочинуваат речиси три милиони слободни работни места низ цела Европа. ИКТ експертите, иако се меѓу најбараните, го заземаат само шестото место со околу 375.070 отворени работни места. Пораката е јасна: Европа не бара само луѓе кои ќе развиваат нови технологии, туку и оние кои ќе ја одржуваат индустријата, логистиката, инфраструктурата и секојдневниот живот.

Германија и Франција бараат техничари, Финска ИТ експерти

Најголем број технички работници бараат индустриски најсилните европски економии. Во Германија, Франција, Австрија, Чешка и Романија, техничките работници се професијата со најголем број отворени работни места. Од друга страна, Финска има најголема побарувачка за ИКТ експерти – компаниите имаат потреба од повеќе од 20.000 луѓе од оваа област.

Здравството станува еден од најголемите предизвици за Европа која старее. Шведска, Швајцарија, Норвешка и Лихтенштајн имаат најголема побарувачка за здравствени работници, додека наставниците се меѓу најбараните во Полска, Бугарија и Естонија.

Туризмот и услугите исто така остануваат силни двигатели на вработувањето. Работниците во секторот за лични услуги се најбарани во Шпанија, Португалија, Малта, Данска, Словачка, Унгарија и Исланд.

Шпанија создаде најмногу нови работни места

Иако проблемите на јужна Европа често се дискутираат, токму земјите од тој регион забележаа силен раст на вработеноста. За само една година, Шпанија го зголеми бројот на вработени за околу 430.000 луѓе, што е највисок раст во Европа.

Следните се:

Португалија со 82.000 нови вработени,
Грција со 34.000,
Хрватска со 16.000,
Кипар со 12.000.

Вкупно, овие земји заедно додадоа околу 574.000 вработени. Најголем пад е забележан во Турција, која изгуби околу 392.000 вработени помеѓу првиот квартал од 2025 година и првиот квартал од 2026 година. Германија (-32.000), Италија (-24.000) и Словачка (-25.000) исто така забележаа пад на бројот на вработени.

Малите пазари растат најбрзо

Кога се гледа процентот на раст на вработеноста, најуспешни не се најголемите европски економии. Кипар го зголеми бројот на вработени за 2,52 проценти, а Малта за 2,22 проценти, што ги става на врвот на листата на најбрзо растечки пазари на трудот.

Двете земји имаат силна зависност од странски работници, но и од сектори како што се туризмот, транспортот и услугите. За разлика од нив, меѓу земјите со најголем пад на вработеноста се Унгарија (-1,34 проценти), Турција (-1,32 проценти), Словенија (-0,93 проценти), Словачка (-0,98 проценти) и Србија (-1,14 проценти). Демографското стареење, заминувањето на работната сила и побавниот економски раст вршат сè поголем притисок врз земјите од Централна и Југоисточна Европа.

Проблемот не е невработеноста, туку недостатокот на луѓе

Еден од најголемите парадокси на европскиот пазар на трудот е тоа што земјите со голем број слободни работни места во исто време имаат пад на бројот на вработени. Холандија е најдобар пример. Таа има една од највисоките стапки на вработеност во Европа – 83,3 проценти – но и најголем број огласи за работа, дури 2,83 милиони.

Германија е во слична ситуација. Бројот на вработени е малку намален, но компаниите бараат повеќе од 2,4 милиони работници. Сличен јаз постои и во Шведска, која има повеќе од 285.000 слободни работни места со раст на вработеноста од само 32.000 луѓе, како и во Белгија, каде што има повеќе од 1,2 милиони отворени работни места. Проблемот на европските компании не е недостатокот на работни места, туку недостатокот на квалификувани луѓе.

Иако вештачката интелигенција стана симбол на промените на пазарот на трудот, податоците покажуваат дека најголемите предизвици не се само во дигиталните професии. Европа има две големи задачи истовремено: да пронајде луѓе кои можат да ја поддржат традиционалната индустрија и да развие експерти кои ќе овозможат технолошки развој. Со други зборови, иднината на работата нема да им припаѓа само на програмерите и експертите за вештачка интелигенција. Ќе бидат потребни и техничари, медицински сестри, возачи, наставници, инженери и занаетчии.

Во ерата на вештачката интелигенција, можеби најголемата вредност нема да биде само можноста за градење нова технологија – туку и можноста да се пронајдат луѓе кои знаат како да ја користат.

Европа влегува во битката за таленти

Поради зголемениот недостиг на работна сила, Европската Унија го лансираше EU Talent Pool, платформа наменета да ги поврзе европските компании со работници од земји надвор од ЕУ. Ова покажува дека проблемот со работната сила повеќе не е краткорочен проблем, туку стратешки предизвик за економијата на континентот. Европа нема да остане без работни места во 2026 година. Нема доволно луѓе кои можат да ги работат. И во таа трка, оние кои ќе ги развијат вештините што ги бара пазарот на време ќе профитираат најмногу.

Курир.мк