Довербата на Европејците во американските „безбедносни гаранции“ е на најниско ниво досега и само еден од десет испитаници во 15 земји опфатени со новото истражување ги гледаат САД како сојузник, а повеќето се сомневаат дека земјата би им дошла на помош доколку бидат нападнати.

Истражувањето на тинк-тенкот Европски совет за надворешни работи (ECFR), објавено пред клучните самити на Групата 7 и НАТО во Франција и Турција во наредните недели, откри „длабока европска недоверба кон САД“, изјавија авторите денеска за британскиот Гардијан.

Анкетата, исто така, покажа дека Европејците, иако многумина мислат дека односите со САД ќе се подобрат кога Доналд Трамп ќе ја напушти Белата куќа, се повеќе се подготвени да се заштитат од несигурноста на САД со зајакнување на европската одбрана.

Извештајот истакнува дека растечкиот европски прагматизам е поттикнат од американската агресија на Блискиот Исток, заканите за Гренланд, повиците за повлекување на војниците од европските бази и скептицизмот за иднината на НАТО.

„Низ целиот континент постои јасна поддршка за намалување на зависноста од Вашингтон“, изјави коавторката на студијата Јана Кобзова за „Гардијан“.

Таа додаде дека Европејците се сè повеќе отворени за поголеми трошоци за одбрана и дека, што таа го оцени како клучно, тие покажуваат висок степен на доверба дека соседните земји ќе им помогнат во криза.

Вториот коавтор, Павел Зерка, рече дека јасната побарувачка на јавноста за поголема независност и потребата од гаранции од американските безбедносни гаранции „отворија прозорец за европските лидери да одат подалеку и побрзо“ по прашањето на безбедноста.

Анкетата спроведена во мај, во која беа вклучени Австрија, Бугарија, Данска, Естонија, Франција, Германија, Унгарија, Италија, Холандија, Полска, Португалија, Шпанија, Шведска, Швајцарија и Велика Британија, покажа дека денеска, во просек, само 11 проценти од испитаниците ги гледаат САД како сојузник.

Пред шест месеци, САД беа сметани за сојузник од 16 проценти, а во ноември минатата година од 22 проценти од испитаниците.

Сега преовладува мислењето дека САД се неопходен партнер, иако 13 проценти од испитаниците ги гледаат како соперник, а 12 проценти како директен противник.

Мнозинството во сите земји повеќе не веруваат дека САД би им помогнале во случај на напад и, освен Бугарија, повеќето мислат дека барем неколку европски земји би им помогнале доколку е потребно.

Анкетата, исто така, покажа дека 47 проценти од испитаниците поддржуваат заедничко задолжување од ЕУ за финансирање на повисоки трошоци за одбрана, додека 35 проценти се противат на тоа. Поддршката е највисока во Португалија, Данска и Холандија, каде изнесува над 50 проценти.

Исто така, во речиси сите земји, мнозинството испитаници сметаат дека нивната земја треба да ја намали својата стратешка зависност од американската воена опрема, при што поддршката за „купување европска опрема“ е највисока во Данска, Холандија и Шведска – повеќе од 70 проценти.

Сепак, има значително помала поддршка за идејата за намалување на домашните јавни трошоци за плаќање на поголеми национални буџети за одбрана, а противењето е најголемо во Италија (63 проценти), Австрија (59) и Германија (56), објави британскиот дневен весник.

Исто така, мала е поддршката, 29 проценти, за идејата за замена на НАТО со ново тело за одбрана исклучиво на ЕУ, а во сите земји освен во Бугарија, доминантниот став е дека односите меѓу САД и Европа веројатно ќе се подобрат по Трамп.

Анкетата, исто така, покажа дека, и покрај зголемувањето на трошоците за енергија, 44 проценти од Европејците сметаат дека би било лоша или многу лоша идеја да се продолжи со увоз на нафта и гас од Русија.

Кога станува збор за амбицијата на Украина да се приклучи на ЕУ, Европејците се поделени, а испитаниците во Унгарија, Бугарија, Австрија, Германија, па дури и Естонија, еден од најцврстите поддржувачи на Киев, се повеќе склони да се спротивстават на приемот на Украина во ЕУ, „во сегашниот контекст“, отколку да го поддржат.

Фото: архива