Ако не постоеше Христово воскресение тоа требаше да се измисли, зашто ако Христос не ја победеше смртта тогаш човековиот живот ќе немаше смисла, ќе беше само едно долго умирање од раѓањето до смртта, но и на човекот во тој период ќе му беше сè дозволено, ќе царуваа неморалот и другите негативни поведенија. Воскресението ја дава смислата на христијанското учење, тоа е суштината на христијанството, потврда и на самата вера, што најмногу се огледа во зборовите на свети Апостол Павле: „Ако Христос не воскреснеше празна ќе беше и нашата вера“.
Православните христијани денеска го празнуваат Велигден – Денот на Христовото воскресение. Велигден не е само најголемиот, туку и најстар христијански празник што се празнува од вториот век. Велигден е центар на повеќе празници познати како празници со непостојан датум или како циклус велигденски празници. Нивните датуми коишто се менуваат секоја година се зависни од Велигден и се определуваат откако ќе биде одреден неговиот датум. Прочка или Проштени поклади е секогаш седум недели пред Велигден, Првата сабота по Прочка е Тодорова сабота (Тодорица), неделата пред Велигден се Цветници, саботата пред Цветници е Лазарева сабота (Лазарица), четириесет дена по Велигден, и секогаш во четврток е Вознесение (Спасовден), десет дена по него или педесет по Велигден е Духовден (Педесетница). Самиот чин на воскреснувањето на Исус Христос им дава смисла и на некои други празници од христијанскиот календар како што се Божик (денот на Христовото раѓање) потоа Светото благовештение (Благовест), Преображение, Крстовден…
За значењето на Велигден, за суштината на воскресението, за 48 – дневниот пост, кој му претходи на празникот, за моќта на простувањето меѓу другото разговараме со свештенослужителот во црквата „Рождество на Пресвета Богородица“, свештеноереј отец Михаил Таневски.
-Исус Христос се појави во време кога неморалот и расипништвото владееја со човештвото. Но, и денес, дури и по Неговото земно присуство, многу нешта остануваат исти. Разликата не е во технологијата или индустрискиот напредок, туку во срцата на луѓето, истите човечки слабости, стравови и жед за смисла продолжуваат да не предизвикуваат. Неговото учење ни покажува дека, без разлика на времето, вистинската промена започнува од внатре, од секој човек кој сака да живее според љубовта, правдата и милосрдноста, вели отец Михаил во интервју за МИА.
Тој потенцира дека Велигден е празник кој носи порака за надеж, обновување и живот. За христијаните, тој ја означува најголемата тајна на верата – воскресението на Исус Христос, победата на доброто над злото и на животот над смртта. Но додава дека Велигден е и празник кој ги поврзува луѓето и го освежува духот.
Ако Христос не воскреснеше, вели отец Михаил, сè што веруваме би било залудно и додава дека верата не е само обичај или традиција, таа е жива, светла сигурност која нè води низ животот и ни дава надеж секој ден.
Денеска кај нас се празнува Велигден – Христовото Воскресение, кој се смета не само за најголем, туку и за најстар христијански празник што се празнува од вториот век. Ќе може ли накусо за значењето на овој христијански празник?
-Велигден е празник кој носи порака за надеж, обновување и живот. За христијаните, тој ја означува најголемата тајна на верата – воскресението на Исус Христос, победата на доброто над злото и на животот над смртта. Но, Велигден не е само духовен празник. Тој е време кога семејствата се собираат, се споделува радост и љубов, се чуваат традициите и се создаваат нови спомени. Од бојадисувањето на јајцата, преку трпезата полна со вкусни јадења, до едноставните моменти на заедништво, сето тоа го прави Велигден празник кој ги поврзува луѓето и го освежува духот.
Свети Апостол Павле рекол: „Ако Христос не воскреснеше празна ќе беше и нашата вера“, може ли појаснување на неговите зборови?
-Со овие зборови, свети апостол Павле нè потсетува колку е важно воскресението на Христос за нашата вера. Ако Христос не воскреснеше, сè што веруваме би било залудно. Но, неговото воскресение ја покажува Божјата љубов и сила, дава надеж дека животот е посилен од смртта и дека секој човек може да доживее нов, вечен почеток. Верата, како што Павле истакнува, не е само обичај или традиција, таа е жива, светла сигурност која нè води низ животот и ни дава надеж секој ден.
На Велигден му претходни 48 – дневен пост, кој е најдолгиот и најстрогиот од сите останати пости. Што значи постот за еден човек кој се подложува на него?
-Постот пред Велигден, кој трае 48 дена, е најдолгиот и најстрогиот од сите останати христијански пости. За човекот кој го поддржува, тој значи многу повеќе од воздржување од храна. Тоа е време на духовно прочистување, размислување, молитва и самоподобрување. Постот учи на трпение, умереност и внимателност кон себеси и кон другите, но и го потсетува човекот на важноста на благодарноста и на сопствената вера. Со други зборови, тоа е личен пат кон подлабока поврзаност со Бога и подготвување на срцето за радоста на Христовото Воскресение.
Пред самиот почеток на постот се одбележува Прочка или Велики Поклади, колку е важно да простиме и што всушност значи да простиме?
-Прочка или Велики Поклади е моментот кога го започнуваме постот со чисто срце. Да простиме значи да го ослободиме сопственото срце од тежината на навредите, лутината и обвинувањата кон другите. Не станува збор само за другите – простувањето најмногу нè ослободува нас самите, ни помага да созрееме духовно и да го наполнеме срцето со мир и љубов. Ова е време кога се потсетуваме дека со чисто и простувачко срце полесно ја прифаќаме Божјата љубов и сме подготвени за радоста на Велигден.
Последната недела од Велигденските пости, неделата пред Велигден се вика и Велика и Страстна недела, а народот ја вика и Глува недела. Зошто на оваа недела и е дадено такво значење?
-Оваа недела е време на тишина, размислување и внатрешна смиреност. Секоја молитва и секој момент на размислување нè потсетува на страдањата на Христос и на големата љубов што ја покажал за човештвото. Народот ја нарекува и Глува недела, бидејќи деновите носат сериозна, тивка атмосфера која нè повикува да се сопреме и да го ослушнеме сопственото срце. Во овој период, вниманието кон духовните вредности и подготвеноста на срцето за радоста на Велигден го прават секој момент посебен и ни помагаат подлабоко да ја почувствуваме верата.
Исус Христос се јавил во едно пресудно време на човештвото кога зацарувале неморалот и расипништвото, но и по негововата земна појава, времето како да не е сменето. Која е разликата од тоа време и денешното, ако го исклучиме индустрискиот и технолошкиот напредок?
-Исус Христос се појави во време кога неморалот и расипништвото владееја со човештвото. Но, и денес, дури и по Неговото земно присуство, многу нешта остануваат исти. Разликата не е во технологијата или индустрискиот напредок, туку во срцата на луѓето, истите човечки слабости, стравови и жед за смисла продолжуваат да не предизвикуваат. Неговото учење ни покажува дека, без разлика на времето, вистинската промена започнува од внатре, од секој човек кој сака да живее според љубовта, правдата и милосрдноста.
Ќе може ли да ни го опишете накусо последниот ден на Исус Христос пред Распнувањето, а потоа и Воскресението?
-Последниот ден од земниот живот на Исус е исполнет со страдање, предавство и силна тага, но и со безусловна љубов кон луѓето. Денот завршува со распнувањето, но надежта не умре, бидејќи три дена подоцна Христос воскреснува, носејќи светлина и радост во светот. Воскресението носи порака дека животот е посилен од смртта, дека доброто победува и дека секој човек може да доживее обновување и надеж.
Проповедал љубов, мир, ненасилство, но наместо да биде прифатен бил омаловажуван и распнат. Колку е тешко денес да се прифати ова Христово однесување во секојдневнието, да изреагираме смирено, наместо сами во свои раце „да ја земеме правдата“?
-Исус проповедаше љубов, мир и ненасилство, но често беше одбиен и повредуван. Денес, ни е тешко да постапуваме исто. Кога сме навредени, природно е да сакаме да се одмаздиме. Сепак, Христовото учење нè потсетува дека вистинската сила е во смиреноста и простувањето. Кога реагираме со мир и љубов, создаваме не само мир во себе, туку и влијание кое може да ги промени и другите околу нас.
За крај Вашата порака до нашите читатели за Велигден?
-Велигден е празник кој нè потсетува на сила, љубов и надеж што ги носи Христовото воскресение. Нека овие денови ве инспирираат да го отворите срцето за мирот и радоста, да простувате, да ги цените семејството и пријателите и да ги негувате вредностите кои го прават животот подобар. Со внимание кон другите и со внатрешна светлина, нека секој момент од Велигден биде потсетник дека секој нов ден носи можност за обновување, нови почетоци и вистинска духовна радост. Нека воскреснатиот Христос ги исполни вашите срца со мир, вера и љубов, и нека ве води низ сите животни искушенија. Честит и благословен Велигден!
Христос Воскресна-Навистина Воскресна!
Фото: Приватна архива отец Михаил Таневски, МИА архива
