МИЦКОСКИ: Стратешкото партнерство со САД и членството во ЕУ се нашите интереси

Ние не сме сами во светот. Во овој мултилатерален свет и демократско општество треба да разговараме, да комуницираме. Дури и ако комуницираме за тешки прашања, едноставно не можеме да се повлечеме од разговорите, бидејќи тогаш ќе испратиме многу погрешна порака и ќе се изолираме. Вистинските патриоти водат битки и победуваат во битки, не се предаваат и не се повлекуваат од битките. Ова е менталитетот и карактерот на оваа Влада: да ги води битките и да победи во битките. Јас никогаш нема да се предадам и никогаш нема да се повлечам од каков било разговор. Сосема спротивно – ќе продолжиме да разговараме и на крајот ќе победиме, рече премиерот Христијан Мицкоски во денешното интервју за Атлантскиот совет, одговорајќи на прашање во врска со разговорите на Македонија со Бугарија.

Тој уште еднаш порача дека Македонија верува во стратешкото партнерство со САД, а во исто време, како што напомена, останува целосно посветена на амбицијата да стане дел од ЕУ.

-Не сакам да ги коментирам односите меѓу Европската Унија и САД, но само сакам да потврдам дека веруваме во нашето стратешко партнерство со САД, а во исто време остануваме целосно посветени на нашата амбиција да станеме дел од ЕУ. Бидејќи ова не е само политичко прашање — ова е прашање на отпорност. Ова ќе ја зголеми отпорноста во регионот, особено кога зборуваме за источното крило на НАТО. И во тој поглед, ние сме природна крстосница на два многу важни европски коридори кои се многу важни за НАТО: Коридорот 10 кој го поврзува Медитеранот од Егејското Море до Централна Европа, и вториот е Коридорот 8 кој ги поврзува Јадранското и Јонското Море со Црното Море. Замислете што ќе се случи кога војната во Украина ќе заврши и кога ќе почне реконструкцијата на Украина – Коридорот 8 ќе биде многу, многу важен. Замислете ситуација во која мојата земја е полноправна членка на ЕУ и НАТО. Ова е нешто многу значајно за сојузниците на НАТО и за нашите стратешки партнери од САД исто така. Имаме свои интереси, а нашите интереси се, ќе повторам уште еднаш: да го продлабочиме нашето стратешко партнерство и сојуз со Соединетите Држави и да станеме дел од ЕУ, подвлече премиерот.

Мицкоски се осврна и на гасното поврзување. Истакна дека амбиција на Македонија е да стане регионална крстосница за енергија, индустрија и технологија.

-Ја темелиме нашата стратегија на три столба: првиот е инфраструктура, вториот е енергетска инфраструктура, а третиот е вештачка интелигенција и висока технологија. И сè е некако меѓусебно поврзано. Спомнавте дека би сакале да станеме енергетска крстосница во регионот — да, имаме таква амбиција, ја следиме таа амбиција и испорачуваме. Проектот за кој зборувавте е еден гасовод кој практично го поврзува LNG терминалот во Грција, во Александрополис, со мојата земја. И тој интерконектор, тој гасовод, според планот што го предвидовме во минатото, ќе биде завршен во првата половина на следната година. Во меѓувреме, тој гасовод е безвреден ако не го продолжиме кон север, бидејќи вистинската намера е Коридорот 10 и вистинската намера е како да се поврзе LNG терминалот во Александрополис со Централна Европа. Ова е нешто што има смисла; сè друго е фрлање пари за ништо. Ние не сме голем потрошувач, но нашата амбиција е да бидеме транзитна земја. Годишната потрошувачка на гас во мојата земја е приближно 0,5 милијарди кубни метри што не е нешто значајно или големо. Капацитетот на овој гасовод што го градиме во моментов е приближно шест пати поголем, 3 милијарди кубни метри годишно. Ако го зголемиме притисокот внатре во гасоводот, тогаш можеме да достигнеме и до 6 милијарди кубни метри, рече претседателот на Владата.

Пред неколку недели, информира, Македонија почна друг проект — друг интерконектор, друг гасовод што ќе ја поврзе земјата со нашиот северен сосед.

-Во тој поглед, кога ќе ги завршиме двата проекти, ќе го поврземе LNG терминалот во Грција со Централна Европа. И ова ќе биде единствената реална и опиплива конкуренција на руските гасни средства во регионот; зборувам за Јужен тек. Кога испорачуваме, го имаме на ум нашето стратешко партнерство не само со САД, туку и нашите обврски и вредности во кои веруваме во НАТО. Овој гасовод е дел од таа визија и дел од таа агенда. Претпоставувам дека кон крајот на 2028 година ќе бидеме транзитна земја која го поврзува LNG терминалот во Александрополис со Централна Европа. Ќе обезбедиме дополнителни количини гас кои повторно ќе бидат вистинска, опиплива конкуренција на руските средства. Но, во исто време, тие количини гас можат да снабдуваат термоелектрани на гас кои можат да произведуваат електрична енергија, а со таа струја можеме да напојуваме идни дата-центри кои ќе бидат дел од нашата амбиција за вештачка интелигенција за развој на земјата. Затоа реков дека тие три столба се меѓусебно поврзани и ова е визијата на оваа Влада. Нема побрз пат за голем развој на мојата татковина и убеден сум дека наскоро ќе можеме да направиме повеќе, објасни Мицкоски.

За овој проект, дополни, земен е заем од ЕБОР (EBRD) и од ЕИБ (EIB).

-За северниот интерконектор се обидовме да влеземе во реформската агенда, во т.н. План за раст. За жал, добивме одговор дека овој проект не е подобен поради фактот што зборуваме за вид фосилно гориво, иако тие цевки се подготвени за водород (hydrogen-ready). Можеби би разговарале за зелена агенда, но како и да е. Потоа одлучивме да го финансираме северниот интерконектор од нашиот буџет. Финансирањето е завршено, комплетирано е. Единственото нешто што останува е завршување на двата проекта и конечно Македонија да стане транзитна земја кога станува збор за снабдување со гас кон Централна Европа, посочи Мицкоски.

Премиерот зборуваше и за сајбер-безбедноста. Во овој контекст рече дека немаме примарен дата-центар што ќе ги опфати сите јавни, па и приватни институции.

-Нашата архитектура не е многу погодна и ова е товар и наследство од минатото. За жал, ние имаме таканаречен секундарен, односно резервен дата-центар за обновување, но за жал, немаме примарен дата-центар што ќе ги опфати сите јавни и, доколку има интерес, приватни институции. Така што практично секој се заштитува сам. Нашето бојно поле, кога зборуваме за сајбер-безбедност, е многу големо. Сега, како дел од реформската агенда, заедно со Европската Унија, се обидуваме да развиеме еден примарен дата-центар кој практично ќе ги вклучи сите јавни институции. И тогаш ќе имаме едно место каде што ќе ја водиме нашата битка со потенцијални сајбер-напади. Силно верувам дека на почетокот на следната година ќе почнеме со развој на овој проект. Овој примарен дата-центар ќе биде поврзан со секундарниот центар за обновување податоци што веќе постои и сè ќе биде поврзано со клауд (cloud) како трета заштита. Имаме план за нова архитектура. За жал, таа архитектура не постои во моментов, но ние сме позитивни, имаме план, ќе го следиме тој план и сигурен сум дека наскоро од сега ќе бидеме поотпорни отколку што бевме во минатото. Како што реков, тоа е дел од реформската агенда. Практично зборуваме за проект кој ќе добие грантови и многу поволен заем со многу достапна каматна стапка. Ќе почнеме да го исплаќаме тој заем од 2035 година. Во меѓувреме, како што реков, силно верувам дека ќе го завршиме овој проект и ќе станеме поотпорни отколку што бевме пред неколку години, истакна премиерот.